Bu nedenle olmalı ki Firavun, Haman, Karun ve bunlara karşı Musa’nın mücadelesinin anlatıldığı Kasas suresi şöyle başlar: “Firavun yeryüzünde büyüklük taslamış ve halkını sınıflara ayırmıştı. Onlardan bir gurubu ezmek istiyordu. Oğullarına kurbanlık muamelesi yapıyor, kadınlarını hayasızlığa zorluyordu. Sürekli terör estiriyordu. Biz ise yeryüzünde ezilenlere lütufta bulunmak, onları önderler yapmak ve Firavun’un yerine geçirmek istiyorduk. Onları işbaşına getirmek suretiyle Firavun, Haman ve ordularına korktuklarının başına geleceğini gösterelim istiyorduk” (Kasas; 4-5)

Örnek Firavun üzerinden veriliyor fakat erkeklere kurbanlık koyun muamelesi yaparak ve kadınları hayasızlığa zorlayarak bir sınıflara (kabilelere) ayırma ve köleleştirme düzeni olan Mekke’deki “Yeda Ebu Leheb” kastediliyor. Bunu yapanlara, ezilenler eliyle bir gün korktukları şeyin başlarına geleceği ve kütük gibi devrilecekleri haber veriliyor.

Mekke üzerinden de dünyanın diğer tüm ezilenleri (müstazaflar)  itiraz ve isyana çağrılıyor. Bir gün dünyanın tüm Firavun, Haman ve Karunlarının yani  “Yeda Ebu Leheplerinin” de kütük gibi devrileceği haber verilerek Allah’ın yeryüzünün ezilenleri ile beraber olduğu müjdesi veriliyor…

Yusuf suresine benzeyen Kasas suresinde, ilginçtir, baştan sona Musa anlatılmasına rağmen tek bir kelime dahi olsa “İsrailoğulları” tabiri geçmez. Bunun sebebi Mekke’de kurulu düzenin Firavun, Haman ve Karun’un kurduğu düzene benzetilmesi ve meselenin bir soy sop meselesi değil; insanlık ve yeryüzü meselesi olduğunun gösterilmesi olmalıdır.

Yeryüzünün kralları, kral taslakları, sultanları (Firavun), tutucu ferisileri, köhne din adamları (Haman), kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenleri (Karun)…

Nuh’un, İbrahim’in, Musa’nın, İsa’nın karşısındakiler hep bunlardı. En son Mekke’de Peygamberimizin karşısındakiler de bunlardan başkası değildi. Peygamberlerin ezeli çağrısını çağınıza taşımaya çalışın sizin de karşınızda bunlardan başkası olmayacak…

Mekke’de “Muhammed, evet dürüst (el-emin) ama zengin değil; vahiy içimizden zenginlere inmeliydi?” itirazları yükselince, onlara, tarihten bir zenginlik örneği gösterme sadedinde “Nedir bu zengine tapma hastalığı, alın görün işte size zengin” demeye getirilerek Karun kıssası anlatılmakta…

Oradan da tüm çağların zengin sevicilerine “Alın size zengin” mesajı verilmekte…

Alalım, görelim bakalım neymiş bu zengin?

***

[Karun Musa’nın halkındandı. Büyüklük kompleksine kapılıp onlara azgınlık ediyordu. Ona öyle hazineler vermiştik ki sadece anahtarlarını bir bölük zor taşıyordu.  O zaman halkı ona şöyle demişti: “Şımarma, Allah şımaranları sevmez. Allah’ın sana verdiği bu nimetler içinde ahireti düşün ve dünyadan nasibini de unutma. Allah’ın sana bolca verdiği gibi sen de iyilik için bolca ver. Bunları yeryüzünde fesat çıkarmak için kullanma çünkü Allah fesat çıkarları sevmez.

Karun: “Bu serveti üstün deham sayesinde kazandım” dedi. Allah’ın önceki çağlarda ondan daha güçlü ve ondan daha çok kazanmış kimseleri helâk ettiğini sanki bilmiyor muydu? Gel gör ki günaha batmış olanlara artık soru da fayda vermiyor.

Karun işte böyle ihtişam içinde halkının karşısına çıktı. Dünya hayatını arzu edenler “Ah ne olurdu, onun gibi bize de zenginlik verilseydi, ne nasipli adammış” dediler.

Kendilerine ilim verilmiş olanlar ise “Yazıklar olsun size! Allah’ın sevabı, iman edip iyiliğe, güzelliğe, doğruluğa kendini adayanlar için daha hayırlıdır. Ona ise sadece güçlüklere göğüs gerenler kavuşturulur” dediler.

Sonunda Karun’u, hem de sarayı ile birlikte yerin dibine geçirdik. O zaman Allah’a karşı yardımına koşacak hiç kimseleri bulamadı. Kendini kurtaracak durumda da değildi.

Daha dün onun yerinde olmaya can atanlar ‘Demek ki Allah kullarından kimine verdikçe veriyor kimine de kıstıkça kısıyor.  Eğer Allah’ın lütfu olmasaydı bizi de yerin dibine geçirmişti. Yok, yok kâfirler felâh bulmuyor; bunda hiç şüphemiz kalmadı” demeye başladılar.

Ahiret yurduna gelince, Biz onu yeryüzünde büyüklük kompleksine kapılmayan ve fesat çıkarmayanlara hazırlamış bulunuyoruz. Gelecek Allah bilinciyle yaşayanların olacaktır!] (Kasas; 28/76-83)

Görüldüğü gibi kıssa Karun örneği üzerinden zenginliğin genetiğini çıkarıyor.

Demek ki zengin malı “kenz” (hazine) haline getiren kişidir. Öyle ki servetini ne toplumda iş ve istihdam yaratmada (dolaylı infak) kullanır, ne de doğrudan infak eder. Özel mülkiyetinde tutar. İşte buna Kur’an “kenz” der ve şiddetle eleştirir. “Kenz”in ateş olduğunu; onunla sahibinin alnının, böğrünün ve sırtının dağlanacağını haber verir. (Tevbe; 34).

Karun da malı “kenz” etmenin tipik örneği olarak ele alınır. Karun, malı öyle “kenz” etmiştir ki anahtarlarını bir bölük insan zor taşımaktadır. Kur’an böylesi mal yığıcılarına halkın dilinden şunları söyler: “Şımarma! Allah şımaranları sevmez. Allah’ın sana verdiği bu nimetler içinde ahireti düşün ve dünyadan nasibini de unutma. Allah’ın sana ihsan ettiği gibi sen de ihsan et. Bunları yeryüzünde fesat çıkarmak için kullanma çünkü Allah fesat çıkarları sevmez.”

Malın mülkün içinde yüzen birisine “dünyadan nasibini unutma” demenin manası nedir?

Hasan-ı Basri’nin dediği gibi bu “Sana ve ailene yetecek kifayet miktarını ayır; ihtiyaç fazlasının hepsini infak (ihsan) et” demek oluyor. Peygamberimizin “Rabbim! Muhammed ailesine kifayet (yetecek) kadardan fazlasını nasip etme” (Buhârî, Rikâk 17; Müslim, Zekât 126) duası bunu tefsir eder. Ki kıssada (küçük) mülkiyetin meşru olduğuna dair tek ibare de budur. Gerisi tamamen (büyük) mülkiyeti elden çıkarmaya (infaka) yönelik önce teşvik, sonra giderek yıkımla, yok etmekle tehdittir. Bu yıkım afet, iflas, telef veya müsadere gibi maddî olabileceği gibi, onca mülkün içinde azap çekme, stres, bunalım gibi de manevî olabilir.

“Nimet içinde ahireti düşün” de “Bu yığdıkların ahirette sana ateş olarak geri dönecek, onunla dağlanacaksın, onu düşün de yığma, ver” manasında okunduğunda bağlama uygun düşmektedir.

Oysa mülk konusunda “sinirleri alınmış” tefsirler hep şöyle der: Nimet içinde ahireti düşün… Yani bol bol şükret, şükret ha şükret…  Zenginliğine “elhamdülillah” çekerek dil ile ikrar istendiğini sanıyor. Hayır! Vermek isteniyor; çünkü şükür vererek eda edilir.

Zenginlerin ucundan az vermekle şükretmesinin yeterli olacağını, zengin-yoksul ayrımında hiçbir sorun olmadığını, zaten Allah’ın kimine az kimine çok vererek bundan razı olduğunu, yoksulların zenginlerin insafına ve himmetine bırakıldığını sanıyorlar. Allah’ın zenginin elindeki fazlalıktan (afv/riba) rahatsız olduğunu, buna çok öfkelendiğini, aslında eşitlik istediğini kabullenemiyorlar. Sosyal planda şirkin sınıflı toplumun ta kendisi, tevhidin de sınıfsız, eşitlikçi ve doğal toplumun ta kendisi olduğunu anlamaları için bir zihniyet devrimi geçirmeleri gerekiyor.

***

Bu noktada “İslam’da eşitlik değil; adalet var” söyleminin, var olan eşitsizliğin adalet adı altında meşrulaştırılmasına yol açtığını görüyoruz.

“Firavun kavmini sınıflara ayırmıştı” (Kasas; 5) ayeti üzerine iyi düşünelim…

Acaba burada adalet nasıl sağlanır? Firavun’un yerine geçip aynı sınıflaşmayı sürdürerek mi, yoksa sınıflaşmayı ortadan kaldırarak mı? Tabi ki sınıflaşmaları ortadan kaldırarak…  Çünkü ayette geçtiği gibi toplumu sınıflara ayırmak Firavunluk karakteridir. Demek ki adalet sosyo-ekonomik planda sınıf çelişkisini ortadan kaldırmak oluyor. Bir sınıfı ötekinin yerine geçirmek de değil; sınıflaşmayı tümden ortadan kaldırmak…

Demek ki adaletin mülkiyet ilişkileri ile yakından alakası var. Bahçe sahiplerine boşuna biz zalimlerden olduk dedirtilmiyor.

***

Kıssada “Bu servet bana bendeki bir bilgi (deha) sebebiyle verildi” demek, ‘ben kazandım, ben elde ettim, ben başardım, başkalarında olmadığına göre demek ki onlarda deha yok, onun için başarısızlar, bu nedenle de kimseye bir şey vermek zorunda değilim’ demek oluyor.

Demek ki zengin kendindeki “bilgi”yi servete dönüştüren kişidir. Oysa bilgi (ilm) fazilet ve kerem için olup karşılıksızdır. Sendeki bilgiden dolayı sana gelenden ihtiyacın kadar alırsın, gerisini kerim olur paylaşırsın ve karşılığında hiçbir “ecr” beklemezsin. Bunu yaparsan asalet ve şeref sahibi olursun. Bilgiyi “kenz” e dönüştüremezsin, aksi halde Karun gibi kerem yoksunu (şerefsiz) olursun.

Peki, Karun (zengin) “Bu servet bana Allah tarafından verildi” deseydi iş bitecek miydi? Ya da “şımarmak” ne ile ilgidir? Servetin kim tarafından verildiğini bilip bilmemek ile mi, serveti paylaşmaya yanaşmamak ile mi ilgilidir?

Karun (zengin) “Allah verdi” veya “Bu servet bende emanet” deyip dursa ne işe yarardı? Bu nasıl emanetse ömür boyu kendisine tapulu. Dilde emanet, fiiliyatta hibe…

Böylesi bir durumda “emanet” kavramının da kişinin mülkünü elden çıkarmamasının mazeretine dönüştüğüne dikkat ediniz.

Kıssada sözün Karun’a (zengine) özenenlere getirildiği yere bakalım…

Onlar öyle kimselerdir ki “Ah ne olurdu, onun gibi bize de zenginlik verilseydi, ne nasipli adammış” der dururlar. Onlar iç geçirerek zenginlerin yaşantısına özenirler. Bir an önce onlar gibi olmaya can atarlar. Ellerine geçen ilk fırsatta Karunlaşırlar. Harun kalmaları sistem dışına itildikleri içindir. Sistemden konum elde etmeye başlayınca Karun’dan daha ileri giderek “Bendeki bilgi sayesinde bunları elde ettim” yerine “Allah’ın seçilmiş kuluyum, bunu o verdi” demeye başlarlar. Allah nimetlerini salih kulları üzerinde görmek istiyor ya? Bunlar da işte o salih kullar oluyor (!).

Böylelerine kendilerine gerçek bilgi (ilm) verilmiş olanlar diliyle cevap verilir: ““Yazıklar olsun size! Allah’ın sevabı, iman edip iyiliğe, güzelliğe, doğruluğa kendini adayanlar için daha hayırlıdır. Ona ise sadece güçlüklere göğüs gerenler kavuşturulur.” Yani iman edip salih amel işlemek en büyük zenginliktir. Sabır zordur ama meyvesi tatlıdır ve asıl Allah’ın seçilmiş kulları bunlardır.

Ve keser döner sap döner bir gün olur devran döner. Karun yerin dibine geçer. Dıştan Harun içten Karun olanlar “Eğer Allah’ın lütfu olmasaydı bizi de yerin dibine geçirmişti.” demeye başlarlar. Halbuki daha düne kadar onun yerinde olmak için kırk takla atmıyor muydunuz? Her devrin adamı tipleri nasıl da deşifre ediyor Kur’an, görüyorsunuz değil mi?

Demek ki “Allah’ın lütfu” neymiş? Zengin olmak mı? Zengin olup vermek mi? Zenginliğe hiç bulaşmamak mı? Karun’a özenenlerin “Ah ne olurdu, onun gibi bize de zenginlik verilseydi, ne nasipli adammış” hayıflanmasından da anlaşılacağı gibi, özenti bizzat zengin olmaya, zengin olup da vermeye değil.

Böylelerine denmek isteniyor ki: “İhtiyacından fazlasını “kenz” ederek Allah’ın (halkın) mülkünü kendi özel mülkiyetine geçirdiği için bir hırsız o, üstelik “Bu bana bendeki bilgi sayesinde verildi” teranesiyle vermeme mazeretleri ürettiği için de şerefsizin birisi o. Bu nedenle de özenilecek bir tarafı yok. Ne hayıflanıp, iç geçirip duruyorsunuz?

***

Karun kıssası neden anlatılıyor acaba?

Bize, bugüne, çağımıza ne mesaj veriyor dersiniz?

Aramızda “Vahiy şu iki şehirden birisindeki zengin bir adama  indirmeli değil miydi?” diye itiraz edilecek bir peygamber olmadığına göre, Karun kıssasının muhatabı kim?

Karun kıssası, “Zekatını verdikten sonra Karun gibi olabilirsiniz” mi diyor?

Ya da “Servetim Allah’ın emaneti, bunlar O’nun benim değil” dedikten sonra işin biteceğini mi söylüyor? Allah zenginlere sırf bunu söyletmek için mi bu kıssayı anlatıyor? Mekke’nin mülk sahipleri zaten böyle demiyor muydu? Günümüzün mülk sahipleri zaten böyle deyip durmuyor mu?

Ee, senin değilse ver o zaman? Neden sanki seninmiş gibi kendine saklıyor, özel mülkiyetinde tutuyorsun? “Emanet” mülkiyeti başkasının olduğu halde kullanımı sende olan şeydir. İstendiği zaman iadesi, zarar verildiği zaman da tazmini gerekir ve Allah istiyor, iade et diyor işte. “Emanet” deyip duruyorsun ama fiiliyatta “hibe” yapmışsın. Üstelik ömür boyu hibe… Bu nasıl emanet? Kimi kandırıyorsun be hey şaşkın?

***

Kanımca Karun kıssası, kıssaların anasındaki “yıkılmayacak mülk” (mülk-i la yebla) hırsının tarihten tipik örneği olarak anlatılıyor. Zaten Kur’an’daki bütün kıssalar, bir yönüyle kıssaların anasını (Adem kısası) açımlar. Çünkü A. Şeriati’nin dediği gibi Adem kıssası bize insan felsefesini, Kabil kıssası da tarih felsefesini öğretir.

Adem’de vesveselerin anasının ne olduğu, Kabil’de bunun ilk nasıl başladığı ve ne sonuç verdiği, Karun’da da geldiği yer, ulaştığı son nokta gösterilir. Üçünde de konu aynıdır.

Kur’an’da zengini ve zenginleşmeyi öven tek bir ayetin bulunmaması tesadüf mü ?

Bilakis bir şekilde zenginleşmiş olanlara boyuna infakı emreder. “İnfak etmek için zengin olun, yığın, biriktirin” demez. Çünkü mülukiyet (sahip olma) ihtirasının zaten insanoğlunun tabiatında hırsların anası (ummu’l-hırs) olduğunu bildiği için onu bir de teşviki manasız görür. Bu, insana “Yemek yeyin, su için” demeye benzer. Oysa insan zaten yemek yer, su içer. İnsanda gıdaların anası (ummu’l-gıda) bunlardır. Malumu ilamın totoloji (anlamsız tekrar/kısır döngü) olması gibi…

Bilakis  “Yemeği bölüş, suyu paylaş” der. “İhtiyacından fazlasını ‘kenz’ etme, tekeline alma” der. Karun’a “Yanındaki (Harun) ile eşit hale gel” der. Olmayan bunlar çünkü…

Artık şunun anlaşılması gerekiyor: Hep birileri zengin olacak ve yoksullara verecek, mesele bu değil… Bilakis zengin-yoksul ayırımı ortadan kalkacak, eşit hale gelecekler. Toplumda yoksul kalmayacak, zengin de olmayacak! Herkes birbirine yakın duracak, arada uçuruma izin verilmeyecek, mesele bu…

Şimdiye kadar İslam bu uçurumu meşrulaştırmanın aracı ve afyonu olarak kullanıldı. Şimdi bunu tersine çeviriyor, peygamber devrinde olduğu gibi Velid bin Muğire ile Bilal’i eşit hale getirmenin itiraz ve isyan sesi olarak yeniden inşa ediyoruz.

Zengini çıldırtan bu.

Hâlâ bu, hâlâ…

Recep İhsan Eliaçık

Çocukken gün battı mı, bir köşede ağlardım;
Nihayet döne döne aynı noktaya vardım.

***

KAVUŞMAK (1980)

Ne görsem, ötesinde hasret çektiğim diyar;
Kavuşmak nasıl olmaz, mademki ayrılık var?

***

GEÇER (1976)

Hasret bir rüzgâr, kapı kapı aralar geçer,
Gördüğüm her güzel şey, beni yaralar geçer…

***

EBEDİ TAZE (1974)

Bir yer var ki, orada sayı üstü endâze;
Ne solmak, ne yıpranmak, her şey ebedî taze…

***

BU DÜNYA (1982)

Bu dünya bir tamam’dan eksiklikler âlemi;
Kopuşlar, ayrılıklar, kesiklikler âlemi…

***

HÂTIRA (1983)

Renk renk hâtıralarım oda oda silindi;
Anne kokan bir Türkçem vardı, o da silindi.

***

KORKU

Bir kalbim var ki benim, sevdiğinden burkulur;
Kahredenden ziyade, sevilenden korkulur…

Necip Fazıl Kısakürek

Güzellik, eşyanın sessiz konuşan dilidir. Kelimesiz olduğu için, insanlar arasında ortak bir dildir o. Madde ile mananın hoş ahenginden doğar. Temelinde birlik, uyum, düzen vardır. Ünlü estetlerce kabul edilen tanıma göre güzel, “uyumlu, anlamlı, düzenli olandır.” Evrende ise, her varlık uyumlu, düzenli, anlamlı… Öyleyse, bakmasını bilen için her şey güzel… Sayısız güzelliklerin sergilendiği bir sanat galerisidir bu dünya…

Güzellikler çeşitli… Her biri, gücü oranında, kalbimizin farklı tellerini titretir. Birbirini tamamlayan duygular uyanır, ruhumuzda yeni dünyalar kurulur. Güzel, yerine göre, durumuna uygun bir isimle adlandırılır… Çevreye gülücükler dağıtan bebek “sevimli”dir, sempati bekler. Dev dalgalarla köpürüp coşan okyanus “muazzam”dır, hayret uyandırır. Gül dalının salınışı “zarif”tir, kendini sevdirmeyi bilir. Yıldızlı gökyüzü “ulvî”dir, devamı telkin eder. Baharda bütün ağaçların göz açıp kapayıncaya kadar çiçeklerle donanması “muhteşem”dir, göreni hayran bırakır…

Güzel, maddîden manevîye doğru yükseldikçe derinleşir. Hissedilmesi daha zor, fakat etkisi daha şiddetli olur… Hak uğruna savaşan erin kahramanlığı, kendini yavrusuna adayan annenin özverisi, zulme rağmen kula kulluk etmeyen insanın haysiyeti, gayesi için çıkarını terk eden dava adamının feragati, kainat adına huzura varan kulun ibadeti… Ve daha nice olaylar, durumlar, duruşlar manevî güzelliklerdir…

Bu âlemde hemen her şey zıddıyla bilinir. Karanlık olmasa ışığı kavrayamazdık. Güzeli güzel eden de, çirkinin çirkinliğidir. Bu nedenle, çirkinin de bir tür güzelliği var. O, ak yazının, kara zeminidir. Düşman görünür, ama gerçekte güzelin hizmetindedir.

Dünyanın ekser güzellikleri görecelidir. Onlar, bir başkasına göre güzeldirler. Güzel dediğimiz, daha güzelin yanında çirkinleşir. Gerçek güzel, varlığını başkasına borçlu olmayandır. Sırtını çirkine dayayarak ayakta durabilen güzel, gerçek güzel olamaz.
Gerçek güzel, soyuttur… Varlık, hayat, iman gibi. Evet, varlık güzeldir, yokluk olsun, olmasın fark etmez. Hayat güzeldir, ölüm ölse bile. İnsanı insan eden iman güzeldir, her kafir iman etse, küfür inkâr edilse dahi…

Işık güneşten gelir, güzellik de güzelden. Sudaki pırıltılar güneşi gösterdiği gibi, zaman ırmağında parlayıp sönen güzellik nurları da hakiki sanatkârı bildirir. Onun sonsuz güzelliği sınırlı dünya sayfalarına yazılmıştır. Her varlık silinip gidecek bir harftir, görünüp kaybolmasıyla kalıcı bir güzeli anlatır…

Evrenin yaratılış hikmetlerinden biri de, güzelliktir… Bunu, kendimizi tanımakla bir parça anlayabiliriz. Biz, sanatımızı aşk derecesinde severiz. Güzel yeteneklerimizi hem görmek, hem de göstermek isteriz. Mesela, resim yapar, seyreder, memnun oluruz. Sonra da başkalarının seyri için sergileriz. Bu da bize, Rabbin şu evreni niçin yarattığını bir derece anlamamız için verilmiştir. “Allah güzeldir, güzeli sever.”

Gizli bir defineye benzeyen güzelliklerini hem görmek hem de göstermek istemiş, evreni yoktan var etmiş… Dünya da onun güzelliğine ayna, ahiret de… Şüphesiz, her sanat eseri gibi, evren de seyircisini bekler. Çünkü sanattan anlayanlar olmazsa, sanat incelikleri karanlıkta kalır..

Bu görev öncelikle bize verilmiş… İnsan, güzel sanatları takdir edebilecek bir yetenekle şu dünyaya gönderilmiş. Eserlerdeki sanatla, insandaki yetenek, anahtarla kilit gibi birbirine uygun. Bu da gösteriyor ki, ikisi aynı sanatkârın eseri. Varlıkları yaratan da o, seyircileri gönderen de…

İnsanız… Güzel olanı seviyoruz… Sevdiğimiz devamlı olsun istiyoruz… Leylalarımızın yüzüne “geçici” mührü vurulmuş… Tatmin olamayan kalbimiz, aynaların kırılmasıyla kırılıyor… Hedefini şaşıran aşığın peşin cezası bu…

Güzelliklerin kaynağını bulmadıkça, onu sevmedikçe huzur bize haram!

Ömer Sevinçgül

Beklentilerin de basit olacak.
Kaf Dağının önünde bekleyecek mutluluklar.
Bir ıslıkta bulabileceksin en uzun dostluk romanını;
Ya da bir damla göz yaşı yaşatacak sana en ucuz romanını.
Pankreasının sağlığına dua edeceksin kapatırken gözlerini.
Zafer işareti yapacaksın tuvaletten çıkarken.

Bir kaşarlı tost olacak aradığın nasıl oturacağını bilemediğin sofrada,
Parmakların en kıymetli çatalın,
Yine aynı parmaklar çözecek en karmaşık denklemleri.
İskender’in kılıcı duracak avukat rehberinin yanında.
Bir filarmoni orkestrası veremeyecek sana
kontrplak bir gitarda, doğru basılmış bir fa diyez’in mutluluğunu.

Makyajın ilk a’sına kadar bilmen yetecek.
Temizlik kokacak en pahalı parfümün.
‘Bilmiyorum’ diyebileceksin bilmediğinde
Ve çok normal olacak onu da bilmeyişin.
Tek dereden su getirmen yetecek,
Bir istemiyorum diyebilmeye.
Ne durduğu farketmeyecek abanın altında.

Saatin, sadece saati gösterecek,
Telefonunu sadece telefon etmek için kullanacaksın.
Küçük bir not defteri olacak ‘bilgini’ en hızlı ’sayan’.

Basit yaşayacaksın, basit.
Sanki yaşamın bir gün sona erecekmiş gibi basit…

Yalçın Ergir

Şimdi bu geride bıraktığın yarım asırdan sonra insana dair ne öğrendin, diye sorsalar…
Hangi gözlükle bakıyorsun insanlara, diye sorsalar…
Diyeceğim şudur…
Bunu yaparken mümkün mertebe siyaseti kapı dışarı etmek gerektiğini öğrendim!
Yanlış anlaşılmasın.
Siyaseti her zaman önemsedim; siyaseti küçümseyenlerin “oligarşik siyaset” peşinde koştuklarını bilirim.
Ama konu bir insana, hele hele toplumda yer etmiş bir bireye gelince…
Neye inandıklarına değil, nasıl yaşadıklarına bakıyorum.
Nihayetinde en insancıl inançlara sahip olanların zalimliklerini göre göre tükenmedik mi?
Hep “aydınlık”tan söz edenlerin kendi kişiliklerindeki karanlığı tanımadık mı?

İşte o yüzden…
Bir ahbabı dünya hayatından uğurlarken…
İnançları, düşünceleri, iddiaları, diline pelesenk ettiği kavramları falan pek aklıma takılmıyor…
Benim bakışım ve teklifim başka! (Hz. Ali’nin çizdiği çizgiye ne dersiniz mesela?)
O kişi…
Selam vermede önce davranır mıydı?
İyilik yapmada acele eder miydi?
Şefkatli miydi?
Sıkıntılara karşı sabırlı, başkalarına karşı alçakgönüllü müydü?
Mazluma yardımcı, yetimlere merhametli, fakirlere karşı açık elli miydi?
İntikam duygusundan ve mevki tutkusundan uzak mıydı?
Elinden geldiğince başkalarının ayıbını örter, işini doğru yapmaya özen gösterir miydi?
Eğer öyle idiyse…
Onu biz kaybetmişiz, “öteki dünya” kazanmıştır.
O zaman çok üzülüyorum.
Geride bıraktığı boşluğa yanıyorum.
O zaman…
Siyasetmiş, şuymuş, buymuş…
Hepsi boşmuş!

Haşmet Babaoğlu

http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/babaoglu/2009/05/21/bir_ahbabi_ugurlarken

Sözler:

Üryan geldim gene üryan giderim
Ölmemeğe elde fermanım mı var
Azrail gelmiş de can talep eder
Benim can vermeğe dermanım mı var

Dirilirler dirilerler gelirler
Huzur-ı mahşerde divan dururlar
Harami var diye korku verirler
Benim ipek yüklü kervanım mı var

Er isen erliğin meydana getir
Kadir Mevla’m noksanımı sen yetir
Bana derler gam yükünü sen götür
Benim yük götürür dermanım mı var

Yitir şu gönülden ileği yitir
Cehd eyle elini yoksula yedir
Bana derler gam yühünü sen götür
Benim yük götürür dermanım mı var

Karac’oğlan der ki ismim öğerler
Ağı oldu yediğimiz şekerler
Güzel sever deyi isnad ederler
Benim Hakk’tan özge sevdiğim mi var

Karacaoğlan

Bilmeliyiz ki…
Kitlelere pompalanan anlamıyla ” çevreci ” olmak çözüme bir katkı sağlayamaz.
Hatta bu yolla, bırakın çözmeyi, sorunu kavramamız bile imkânsız.
Bunu anlamak için şu basit sorulara dürüstçe cevaplar vermek yeter…
Çevreyi kim, ne, nasıl bozuyor?
“Birtakım kendini bilmez” pis, aç gözlü ve “benden sonra tufan” diyecek kadar pişkin insanlar mı?
Çevre düşmanı örgütler mi?
Kâr manyağı şirketler ve bencil hükümetler mi?
Bu sorulara “evet, onlar” cevabı veriyorsanız ya çok safsınız ya da bile bile sorunu görmekten kaçınıyorsunuz.

Madem son haftalarda sudan çok konuştuk…
Demek istediğimi su sorunu üzerinden anlatayım.
Dünya üzerinde 1 milyardan fazla insan temiz suya ulaşamıyor.
Uzmanlara göre bu sayı hızla artacak.
Peki, kim bu susuzlar? Özel bir çevre felaketinin kurbanları mı, yoksa yoksul halklar mı?
Doğru şık ikincisiyse eğer, ki öyle…
Sorunun özünü çevre sorunu olarak görmek doğru mu?
Hani su insan hakkıydı?
Nasıl oldu da “temiz su” hak olmaktan çıktı özelleştirilen ve paketlenip satılan bir ürün oldu?
Söyleyin, bütün bunlara sadece çevreci gözlerle bakmak neyi değiştirir?

Çevreye hepimiz sahip çıkalım…
Tamam. Doğru.
Ama neden çevrecilik denilen şey eninde sonunda çocukça tasarruf modelleri, kirliliğe karşı umutsuz protesto eylemleri ve keşişçe bir içe kapanmayla sonuçlanıyor?
Bütün bunlarda sorgulanması gereken bir gariplik yok mu?
Daha fazla uzatmadan söyleyeyim…
Çevre sorunu ne çevre kirliliği ne gelip geçici bir doğal kaynak kıtlığı ne de küresel ısınmadan ibaret bir felakettir.
Artık şunu anlamalıyız.
Çevreyi kurtarmanın tek bir yolu var.
İnsanı kurtarmak!..
İnsanı global kapitalizmin görünürde şık ve güzel fakat derininde çirkin çarkları arasından çekip çıkartmak!..
Yol bu!
Bu imkânsız mı, dediniz?
O zaman…
Eyvah!

Haşmet Babaoğlu

http://www.sabah.com.tr/Yazarlar/babaoglu/2009/03/26/insani_kurtarmadan_cevreyi_kurtaramayiz

Bilmelisin ki …
Aşk kelimesi ne kadar çok kullanılırsa,
anlam yükü o kadar azalır.

Bilmelisin ki …
Karşındakini kırmamak ve inançlarını savunmak arasında
çizginin nereden geçtiğini bulmak zor.

Bilmelisin ki …
Gerçek arkadaşlar arasına mesafe girmez.
Gerçek aşkların da!

Bilmelisin ki …
Tecübenin kaç yaşgünü partisi yaşadığınızla ilgisi
yok, ne tür deneyimler yaşadığınızla var.

Bilmelisin ki …
Aile hep insanın yanında olmuyor.
Akrabanız olmayan insanlardan ilgi,sevgi ve güven
öğrenebiliyorsunuz.
Aile her zaman biyolojik değil

Bilmelisin ki …
Ne kadar yakın olursa olsunlar en iyi arkadaşlar da
ara sıra üzebilir. Onları affetmek gerekir.

Bilmelisin ki …
Bazen başkalarını affetmek yetmiyor.
Bazen insanın kendisini affedebilmesi gerekiyor.

Bilmelisin ki …
Yüreğiniz ne kadar kan ağlarsa ağlasın dünya sizin
için dönmesini durdurmuyor.

Bilmelisin ki …
Şartlar ve olaylar, kim olduğumuzu etkilemiş olabilir.
Ama ne olduğumuzdan kendimiz sorumluyuz

Bilmelisin ki …
İki kişi münakaşa ediyorsa, bu birbirlerini
sevmedikleri anlamına gelmez. Etmemeleri de sevdikleri
anlamına gelmez.

Bilmelisin ki …
Her problem kendi içinde bir fırsat saklar.
Ve problem, fırsatın yanında cüce kalır.

Bilmelisin ki …
sevgiyi çabuk kaybediyorsun, pişmanlığın uzun yıllar
sürüyor.

Can Yücel

“Müezzin ezan okumaya başlayınca Nûri buna ‘Ölüm böğürtüsü’ diyor. Öte yandan köpek uluyunca ‘Seni kutlarım, buyur’ diye karşılıyor.”

Nûri bu iddiayı doğruladı ve şu müdafaayı yaptı:

“Müezzin para aldığı için Allah’ı anıp, bağırıyor. Ücret almasa bağırmayacak. Bu hal bana dokundu, öyle dedim. Öte yandan Allah: ‘Hiç bir şey yoktur ki, Allah’ı hamd ile tesbih etmesin; lâkin siz onların tesbihlerini anlamazsınız.’ (İsra, 44) buyuruyor. O halde köpek de Allah’ı riyasız ücretsiz zikrediyor. Bu yüzden o uluyunca öyle söyledim.”

Ses:
“Benim, sen kimsin?” diye cevap verdi.
İbrahim:
“Ben bu sarayın sahibiyim.”

Ses:
“Bu saray senden önce kimindi?”
İbrahim:
“Babamın.”

Ses:
“Ondan önce ?”
İbrahim:
“Dedemin.”

Ses:
“Böyle, birinin konup, ötekinin göçtüğü bir yer, sadece handır. Ben de bu hana şöyle bir uğradım !”